Tongeren: Herstappeltombe Lauw

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg, langs de Romeinse weg naar Hoei en verder naar Artlon en Metz, vind je de Gallo-Romeinse grafheuvel Herstappeltombe Lauw.

Herstappeltombe Lauw

De Herstappeltombe is een monumentale grafheuvel die deel uitmaakt van het bredere, fascinerende funeraire landschap rond Atuatuca Tungrorum, het huidige Tongeren.

De heuvel heeft een diameter van ongeveer 32 meter en een hoogte van circa 8 meter wat hem tot één van de grotere tumuli in de regio maakt. De bouw wordt algemeen gedateerd in de 2e eeuw na Christus, een periode waarin de stedelijke en rurale elite van Tongeren steeds vaker koos voor monumentale grafvormen langs toegangswegen.

De eerste bekende opgraving vond plaats in 1895 toen François Huybrigts de tumulus onderzocht maar geen sporen vond van een intacte grafkamer vond. De heuvel was waarschijnlijk al eerder verstoord, mogelijk in de zeventiende eeuw door Franse troepen, die systematisch grafheuvels doorzochten op zoek naar waardevolle objecten.

In recente jaren werd de grafheuvel echter bedreigd met instorting door dassenactiviteit. Om dit op te volgen liet de stad Tongeren in 2015 een driedimensionale scan uitvoeren, die zowel de stabiliteit van de heuvel als het interessante netwerk van tunnels in kaart bracht.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt daar niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIAVIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda