Tongeren: Romeinse Villa Broekom

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg, op de zuidhelling van de Sassenbroekberg bij Broekom, kom je de fundamenten tegen van een grote Gallo-Romeinse villa die in de jaren 1960 werd blootgelegd.

Romeinse Villa Broekom

Deze villa maakte deel uit van het netwerk van landbouwdomeinen dat in de eerste eeuwen na Christus het vruchtbare Haspengouwse landschap doorkruiste. Vanuit dergelijke villae werden akkers, wijngaarden en boomgaarden bewerkt om de stedelijke markten, vooral Tongeren, te bevoorraden met voedsel en grondstoffen.

Om de verdwenen villa opnieuw zichtbaar te maken, werd op een heuvel nabij de site een archeologisch landmark opgericht. Het kunstwerk volgt de plattegrond van de hoofdgebouwen en suggereert met hedendaagse materialen de structuur van de villa. Zo krijgen bezoekers opnieuw een indruk van de schaal en de organisatie van het complex, dat waarschijnlijk bestond uit een woongedeelte met luxueuze kamers en badvoorzieningen, aangevuld met economische bijgebouwen en opslagruimtes.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt hier niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum, de hoofdstad die nu Tongeren is, eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda