Tongeren: Standbeeld van Julianus

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar, verbonden door een Romeinse stadswandeling. Langs deze wandeling, vóór het administratieve centrum Praetorium in Tongeren, vind je het standbeeld van de Romeinse keizer Julianus, bijgenaamd de Afvallige.

Het Standbeeld van Julianus

Dit bronzen standbeeld werd gemaakt door de kunstenares Monique Bleck uit Genk en werd officieel ingehuldigd op 23 september 2000. Met dit monument wilde de stad een tastbare herinnering creëren aan een belangrijke episode uit de laat-Romeinse geschiedenis, waarin Tongeren en zijn hinterland een sleutelrol speelden.

Keizer Julianus verbleef in 358 in de regio tijdens zijn veldtochten langs de Rijnlimes. Vanuit het zuiden trok hij op tegen de Salische Franken, die zich in Toxandrië hadden gevestigd. In de literaire traditie wordt deze campagne verbonden met Tongeren en zijn omgeving, dat in de 4e eeuw nog altijd een belangrijke regionale steunpilaar van de Romeinse administratie en het leger vormde. Het standbeeld verwijst aldus naar de blijvende betekenis van de stad, zelfs na de hoogtijdagen van het keizerrijk.

Het beeld toont Julianus in militaire uitrusting, trots en vastberaden. Zo belichaamt het zowel zijn rol als bevelhebber als zijn symbolische plaats in de herinneringscultuur van Tongeren. Vandaag maakt het standbeeld deel uit van de Romeinse erfgoedwandeling en fungeert het als een herkenningspunt dat het verleden en het heden van de stad zichtbaar met elkaar verbindt.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt daar niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum, de hoofdstad die nu Tongeren is, eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben je klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda