De Romeinse villa Blankenheim

De villa van Blankenheim behoort tot de belangrijkste archeologische monumenten uit de Romeinse tijd in het Rijnland. Hij was ooit een groot landgoed (villa rustica) met een luxueus ingericht hoofdgebouw en stallen, schuren, remises en dienstwoningen, die rondom een ruime binnenplaats waren gegroepeerd.

De eerste archeologische onderzoeken vonden al in 1894 plaats. Men besloot de uitzonderlijk goed bewaarde muren van het hoofdgebouw te behouden en voor het publiek toegankelijk te maken. Het oude metselwerk verweerde echter snel en raakte in verval. De opgravingen van 1914 waren gericht op de oudere bouwfasen. De aan het einde van de 19e eeuw blootgelegde muren van het gebouw zijn vandaag de dag nog gedeeltelijk in de grond aanwezig. De binnenplaats en de bijgebouwen werden tot 1931 in verschillende opgravingscampagnes archeologisch onderzocht.

Met een oppervlakte van ongeveer 250 x 120 meter had het landgoed een aanzienlijke omvang van drie hectare. Het werd aan het einde van de 1e eeuw na Christus gebouwd en tot het midden van de 4e eeuw continu geëxploiteerd. Het hoofdgebouw, dat aan de kant van het dal werd gekenmerkt door een brede zuilengalerij (porticus) en dat dienst deed als woonhuis van de eigenaar of pachter, maakte zelfs van veraf een monumentale indruk. De in totaal zes bijgebouwen aan de rand van de boerderij ervoor waren axiaal symmetrisch gerangschikt. Er zijn aanwijzingen dat de duidelijke welvaart van de eigenaar van de villa ook gebaseerd was op inkomsten uit nevenactiviteiten, zoals de exploitatie van steengroeven en de winning van ertsafzettingen in de directe omgeving.

De Romeinse villa van Blankenheim is het enige tot nu toe bekende voorbeeld van een representatieve axiale villa in het Rijnland.

Moderne presentatie

Als resultaat van een architectuurwedstrijd die door de gemeente Blankenheim werd uitgeschreven, werd de bijna 60 meter lange zuilengalerij van het hoofdgebouw met moderne materialen gereconstrueerd. De replica is al van ver zichtbaar met zijn opvallende, roestkleurige stalen lamellen. Het ontwerp is van het gerenommeerde architectenbureau Schneider und Schumacher uit Frankfurt am Main. De plattegrond van het hoofdgebouw wordt weergegeven door stalen banden in het terrein. Muren en vloeren worden van elkaar gescheiden door verschillende soorten grind. Twee ‘archeologische vensters’ bieden inzicht in de originele Romeinse bouwstructuur. Het totale complex is door de landschapsarchitecten GTL Gnüchtel Triebswetter uit Kassel zo ontworpen dat bezoekers zich aan de hand van informatieborden kunnen informeren over de bevindingen en tegelijkertijd kunnen genieten van het park. Ook de bijgebouwen zijn in hun plattegronden gevisualiseerd met moderne stalen elementen.