Dom – Omgangen van het octogoon: verkenning van de Münsterthermen

De naam Aquae Granni, de Romeinse voorganger van het huidige Aken, verwijst naar de grootste troef van het Romeinse Aken: de warmwaterbronnen! Aan het mineraalrijke water werden al snel geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Granni verwijst naar Grannus, een Gallische godheid die werd geassocieerd met gezondheid en herstel. De vroegste thermen dateren van rond het begin van onze jaartelling.

De Romeinen zagen Aken meteen groots: al vanaf de stichting had het de allures van een echte stad: 30 hectare groot, met houten huizen, thermale baden en zelfs een badhuis uit steen en dakpannen.

Een stad die rond haar baden groeide

In het begin van de tweede eeuw onderging Aquae Granni een ingrijpende stedelijke vernieuwing. Keizer Trajanus wilde de vicus mogelijk verheffen tot regionale hoofdstad – een theorie die wordt ondersteund door gestempelde bakstenen en een inscriptie met zijn naam. De oorspronkelijke baden ruimen plaats voor een plein van meer dan 6000 vierkante meter. Vermoedelijk mét forum en tempel. Verspreid over de stad verrezen nieuwe, monumentale thermencomplexen.

Aquae Granni groeide uit tot een van de belangrijkste ‘wellnesscentra’ in het Romeinse Rijk, het enige in de provincie Germania Inferior.

De Münsterthermen – zuidelijke en noordelijke omgang van het octogoon

De omvang en technische verfijning van deze thermen worden zichtbaar in het Karolingische octogoon van de Dom van Aken. Via vloerluiken in de omgangen van het octogoon kunt u delen van de Münsterthermen zien, één van de grootste thermencomplexen van het Romeinse Rijk.

In de zuidelijke omgang (a) zijn grote delen van het koudwaterbad (frigidarium), een vroegmiddeleeuwse muur en sporen van een aardbeving uit de Karolingische tijd zichtbaar. In de noordelijke omgang (b) zijn resten te zien van een met een hypocaust verwarmde ruimte en een afwateringskanaal.

Deze bewaard gebleven structuren geven een levendig inzicht in de Romeinse badcultuur van Aken en tonen hoe de stedelijke planning en architectuur van de Romeinse stad de ontwikkeling van Aken nog eeuwenlang bleven beïnvloeden.

Ontdek het Romeinse Aken via de VIA VIA-route, 2027

De omgangen van het octogoon behoren tot de tien haltes van de VIA VIA Romeinse Stadswandeling door Aken, die de museumtentoonstelling in Centre Charlemagne verbindt met zichtbare archeologische resten verspreid door de stad.

Langs de route komen bezoekers Romeinse muren, fora, thermen en laat-Romeinse vestingwerken tegen. Informatieve panelen, multimediale presentaties en ontmoetingen met Romeinse “personages” brengen deze resten tot leven en belichten thema’s als Romeins bestuur, badcultuur, stadsplanning en de continuïteit van bewoning van de oudheid tot in de middeleeuwen.

Ben jij klaar om een wandeling te maken?

“‘De stad stinkt naar rotte eieren.’ Julia haalt haar neus op. Mijn dochter heeft gelijk. De thermen van Aquae Granni mogen dan heilzaam zijn, hun zwavelgeur is stuitend. Het houdt de baders niet tegen. Onze kar vordert stapvoets tussen een massa schuifelende mensen en karren vol hout. ‘Het meeste hout is voor de baden’, zegt een gekleurde man die naast onze kar wandelt. ‘Elke dag nemen de thermen en de vloerverwarming van de rijken een hap uit het bos. De baden helen de mens, maar niet de natuur’, zucht hij voor hij weer in de massa verdwijnt. Quintus Iulius heeft het idee opgevat om water uit de bronnen te bottelen en op de markten van Germania Inferior te verkopen. Ik kijk er vooral naar uit om enkele uren in het warme water te glijden. En te praten met mensen uit alle windstreken. Misschien vang ik nog wat nieuwtjes op over de situatie in Rome. Daar wisselen ze dit jaar om de haverklap van keizer. Doodslag en onthoofding, daartegen helpt zelfs het meest heilzame water niet.” – Ammulva Iucunda