Tongeren: de Grote Tumulus van Koninksem

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg kom je een fascinerend archeologische overblijfsel tegen — de Grote Tumulus van Koninksem.

Tumulus Koninksem

Gelegen langs de Romeinse Kassei, de oude heirbaan die van Tongeren naar Bavay liep, is deze indrukwekkende grafheuvel één van de grootste en best bewaarde Romeinse tumuli in Vlaanderen. Hij werd in de 2e eeuw na Christus gebouwd en diende waarschijnlijk als grafmonument voor een vooraanstaand burger. Met een diameter van meer dan 30 meter en een hoogte van ongeveer 6 meter was de tumulus van ver zichtbaar en fungeerde hij als herkenningspunt langs deze belangrijke Romeinse weg. Onder de heuvel bevond zich oorspronkelijk een rijk ingerichte grafkamer met aardewerk, glazen bekers en persoonlijke bezittingen.

De Tumulus van Koninksem maakte deel uit van een uitgestrekt funerair landschap dat zich ontwikkelde langs de toegangswegen naar Tongeren, volgens het Romeinse gebruik om de doden buiten de stad te begraven.

Dit beschermde monument is vandaag nog steeds vrij toegankelijk — een stille maar krachtige herinnering aan de geschiedenis van Tongeren.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt hier niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum, de hoofdstad die nu Tongeren is, eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda