Tongeren: Het Teseum

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar, verbonden door een Romeinse stadswandeling. Langs deze wandeling kom je het Teseum tegen, een unieke erfgoedsite.

Het Teseum

Het Teseum is een fascinerende plek die bezoekers meeneemt in de geschiedenis van de stad. Onder de gotische Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw bevindt zich een uitgebreide archeologische zone waar ruim twee millennia aan bouw- en bewoningsgeschiedenis bewaard zijn gebleven. Hier komen sporen uit de Romeinse, vroegmiddeleeuwse en middeleeuwse periodes samen en bieden een uitzonderlijk inzicht in de ontwikkeling van Tongeren als stedelijk centrum.

Tijdens archeologisch onderzoek werden de funderingen van Romeinse huizen en straatstructuren blootgelegd, samen met resten van een basilica en een deel van de laat-Romeinse stadsmuur. Deze sporen tonen aan dat dit gebied sinds de stichting van Atuatuca Tungrorum, het huidige Tongeren, in de 1e eeuw na Christus al een belangrijke zone binnen de stad was. Na de Romeinse periode kreeg de plek een christelijke bestemming: resten van wat waarschijnlijk de eerste vroegchristelijke kerk (basilica) was, evenals opeenvolgende kerken uit de Merovingische en Karolingische tijd, zijn nog altijd zichtbaar. Ze getuigen van de vroege kerstening en de continuïteit van deze heilige plaats door de eeuwen heen.

Vandaag is de archeologische site van het Teseum toegankelijk via een moderne museale inrichting. Met loopbruggen, belichting en digitale toepassingen kunnen bezoekers letterlijk door de bouwlagen wandelen en ervaren hoe Tongeren zich ontwikkelde van een Romeinse stad tot een religieus centrum. Zo onthult het Teseum de verborgen fundamenten van de stad en verbindt het archeologie met levende geschiedenis!

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt daar niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda