Tongeren: Het Aquaduct

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg, aan de westzijde van Tongeren, kom je de Beukenberg tegen: het meest zichtbare restant van een indrukwekkend Romeins aquaduct dat hier ooit stond.

Het Aquaduct

Deze aarden wal, meer dan zes kilometer lang en tot acht meter hoog, werd in de tweede helft van de eerste eeuw of in de tweede eeuw na Christus gebouwd om de stad Atuatuca Tungrorum, het huidige Tongeren, van water te voorzien.

Omdat Tongeren op een droge rug gelegen was, waren natuurlijke bronnen ontoereikend. Het aquaduct bracht water binnen vanuit hoger gelegen gebieden ten zuidwesten van de stad. Boven op de wal lag een kanaal, waarschijnlijk gemaakt van hout of steen, dat dankzij een lichte helling een constante watertoevoer naar baden, fonteinen en huizen verzekerde.

Vandaag is het aquaduct een beschermd monument en een opvallend element in het landschap. Het toegangspunt tot het aquaduct vormt ook het vertrekpunt van een landschapswandeling die je door het Pliniusdomein en langs kasteel Betho leidt.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt hier niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken! Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda