Tongeren: de Dodecaëder
Bezienswaardigheid: Dodecaëder gevonden in Tongeren
Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.
Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg kun je in de collectie van het Gallo-Romeins Museum de bronzen dodecaëder bezoeken.
De Dodecaëder
De kleine bronzen dodecaëder, een twaalfzijdig voorwerp bestaande uit regelmatige vijfhoeken met ronde openingen in het midden, werd in de 19e eeuw in Tongeren opgegraven en maakt nu deel uit van de collectie van het Gallo-Romeins Museum.
Dodecaëders zijn gevonden in het noordwesten van het Romeinse Rijk, van Brittannië tot langs de Rijn. Hun functie blijft onderwerp van discussie. Hypothesen variëren van een meetinstrument of kalender tot een religieus attribuut of scepterknop, tot een praktisch hulpmiddel zoals het meten van projectielen of misschien het weven van wollen draden. Het ontbreken van schriftelijke bronnen die hun gebruik verklaren, maakt de vondst des te interessanter.
Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027
Het verhaal van Tongeren eindigt hier niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum, de hoofdstad die nu Tongeren is, eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.
Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?
“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda
