Hof – De forumporticus van het Romeinse Aken

De naam Aquae Granni, de Romeinse voorganger van het huidige Aken, verwijst naar de grootste troef van het Romeinse Aken: de warmwaterbronnen! Aan het mineraalrijke water werden al snel geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Granni verwijst naar Grannus, een Gallische godheid die werd geassocieerd met gezondheid en herstel. De vroegste thermen dateren van rond het begin van onze jaartelling.

De Romeinen zagen Aken meteen groots: al vanaf de stichting had het de allures van een echte stad: 30 hectare groot, met houten huizen, thermale baden en zelfs een badhuis uit steen en dakpannen.

Een stad die rond haar baden groeide

In het begin van de tweede eeuw onderging Aquae Granni een ingrijpende stedelijke vernieuwing. Keizer Trajanus wilde de vicus mogelijk verheffen tot regionale hoofdstad – een theorie die wordt ondersteund door gestempelde bakstenen en een inscriptie met zijn naam. De oorspronkelijke baden ruimen plaats voor een plein van meer dan 6000 vierkante meter. Vermoedelijk mét forum en tempel. Verspreid over de stad verrezen nieuwe, monumentale thermencomplexen.

Aquae Granni groeide uit tot een van de belangrijkste ‘wellnesscentra’ in het Romeinse Rijk, het enige in de provincie Germania Inferior.

De forumporticus aan het Hof

Als onderdeel van deze stedelijke vernieuwing werd het forum het bestuurlijke en administratieve hart van de stad. Aan het Hof is een gereconstrueerde zuilengalerij te zien die de smalle zijde van het driehoekige plein markeert.

De oorspronkelijke muur – negentig graden gedraaid – vormde ooit de porticus van het forum en behoort tot de laatste bouwfase aan het einde van de tweede eeuw. De opvallende architectuur is uniek ten noorden van de Alpen, en de goten eronder bestaan uit oorspronkelijk Romeins materiaal.

Deze locatie vormt een tastbare schakel tussen het monumentale plein en het stadsbestuur en laat zien hoe stedenbouw en openbaar leven in het Romeinse Aken nauw met elkaar verbonden waren.

Ontdek het Romeinse Aken via de VIA VIA-route, 2027

Het Hof is een belangrijke halte op de VIA VIA Romeinse Stadswandeling door Aken, die de museumtentoonstelling in Centre Charlemagne verbindt met de bewaard gebleven Romeinse resten in de stad.

Langs de route ontdekken bezoekers andere archeologische hoogtepunten – van Romeinse muren en vloeren in de Elisengarten tot de Münsterthermen in de Dom van Aken. Informatieve panelen, multimediale presentaties en ontmoetingen met Romeinse “personages” brengen de geschiedenis tot leven en belichten bestuur, badcultuur, stedelijke ontwikkeling en het laat-Romeinse castellum.

De zuilengalerij aan het Hof verankert dit verhaal en biedt een directe blik op het bestuurlijke hart van Aquae Granni, en laat zien hoe het forum het dagelijks leven in de stad vormgaf.

Ben jij klaar om een wandeling te maken?

“‘De stad stinkt naar rotte eieren.’ Julia haalt haar neus op. Mijn dochter heeft gelijk. De thermen van Aquae Granni mogen dan heilzaam zijn, hun zwavelgeur is stuitend. Het houdt de baders niet tegen. Onze kar vordert stapvoets tussen een massa schuifelende mensen en karren vol hout. ‘Het meeste hout is voor de baden’, zegt een gekleurde man die naast onze kar wandelt. ‘Elke dag nemen de thermen en de vloerverwarming van de rijken een hap uit het bos. De baden helen de mens, maar niet de natuur’, zucht hij voor hij weer in de massa verdwijnt. Quintus Iulius heeft het idee opgevat om water uit de bronnen te bottelen en op de markten van Germania Inferior te verkopen. Ik kijk er vooral naar uit om enkele uren in het warme water te glijden. En te praten met mensen uit alle windstreken. Misschien vang ik nog wat nieuwtjes op over de situatie in Rome. Daar wisselen ze dit jaar om de haverklap van keizer. Doodslag en onthoofding, daartegen helpt zelfs het meest heilzame water niet.” – Ammulva Iucunda