Markt/Rathaus (noordoosthoek) – Romeins steen hergebruikt in de Karolingische Königshalle

De naam Aquae Granni, de Romeinse voorganger van het huidige Aken, verwijst naar de grootste troef van het Romeinse Aken: de warmwaterbronnen! Aan het mineraalrijke water werden al snel geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Granni verwijst naar Grannus, een Gallische godheid die werd geassocieerd met gezondheid en herstel. De vroegste thermen dateren van rond het begin van onze jaartelling.

De Romeinen zagen Aken meteen groots: al vanaf de stichting had het de allures van een echte stad: 30 hectare groot, met houten huizen, thermale baden en zelfs een badhuis uit steen en dakpannen.

Een stad die rond haar baden groeide

In het begin van de tweede eeuw onderging Aquae Granni een ingrijpende stedelijke vernieuwing. Keizer Trajanus wilde de vicus mogelijk verheffen tot regionale hoofdstad – een theorie die wordt ondersteund door gestempelde bakstenen en een inscriptie met zijn naam. De oorspronkelijke baden ruimen plaats voor een plein van meer dan 6000 vierkante meter. Vermoedelijk mét forum en tempel. Verspreid over de stad verrezen nieuwe, monumentale thermencomplexen.

Aquae Granni groeide uit tot een van de belangrijkste ‘wellnesscentra’ in het Romeinse Rijk, het enige in de provincie Germania Inferior.

Romeinse stenen in de Karolingische Königshalle

De welvaart van Aquae Granni blijkt niet alleen uit de thermen en het monumentale forum, maar ook uit het rijkdom van haar inwoners. Op de noordoosthoek van Markt/Rathaus zijn verschillende Romeinse steenblokken te zien die later werden hergebruikt in het Karolingische metselwerk van de Königshalle (aula regia).

Daaronder bevindt zich een fragment van een Romeins grafmonument, compleet met resten van een inscriptie en een decoratieve wijnrankfries. Deze stenen vormen een tastbare schakel tussen de Romeinse stad en haar middeleeuwse opvolgers. Ze laten zien hoe materialen én herinneringen uit het Romeinse verleden van Aken werden opgenomen in het voortgaande stedelijke leven van de stad.

Ontdek het Romeinse Aken via de VIA VIA-route, 2027

Deze locatie maakt deel uit van de VIA VIA Romeinse Stadswandeling door Aken, die bezoekers langs belangrijke archeologische hoogtepunten in de historische binnenstad voert.

Langs de route onthullen kijkvensters en reconstructies verborgen sporen van het Romeinse Aken – van muren en vloeren in de Elisengarten tot de Münsterthermen in de Dom van Aken. Informatieve panelen, multimediale presentaties en ontmoetingen met Romeinse “personages” brengen de geschiedenis tot leven en belichten het Romeinse bestuur, de stedelijke ontwikkeling en de badcultuur.

De hergebruikte Romeinse stenen aan Markt/Rathaus verbinden de Romeinse nederzetting met latere tijdperken en tonen de continuïteit van het stedelijke leven in Aken door de eeuwen heen.

Ben jij klaar om een wandeling te maken?

“‘De stad stinkt naar rotte eieren.’ Julia haalt haar neus op. Mijn dochter heeft gelijk. De thermen van Aquae Granni mogen dan heilzaam zijn, hun zwavelgeur is stuitend. Het houdt de baders niet tegen. Onze kar vordert stapvoets tussen een massa schuifelende mensen en karren vol hout. ‘Het meeste hout is voor de baden’, zegt een gekleurde man die naast onze kar wandelt. ‘Elke dag nemen de thermen en de vloerverwarming van de rijken een hap uit het bos. De baden helen de mens, maar niet de natuur’, zucht hij voor hij weer in de massa verdwijnt. Quintus Iulius heeft het idee opgevat om water uit de bronnen te bottelen en op de markten van Germania Inferior te verkopen. Ik kijk er vooral naar uit om enkele uren in het warme water te glijden. En te praten met mensen uit alle windstreken. Misschien vang ik nog wat nieuwtjes op over de situatie in Rome. Daar wisselen ze dit jaar om de haverklap van keizer. Doodslag en onthoofding, daartegen helpt zelfs het meest heilzame water niet.” – Ammulva Iucunda