Tongeren: Tumulus Cockartstombe

Tongeren — de eerste en oudste stad van België. Gesticht door de Romeinen rond 10 voor Christus, een halve eeuw later afgebrand door de Bataven en vervolgens trots weer opgebouwd. Tongeren werd de illustere hoofdstad van de civitas Tungrorum, het administratieve district van de regio, waar de mediterrane invloed van Rome onmiskenbaar was: het villalandschap, het prachtige aquaduct, de vele tempels en badhuizen en de exotische waren op de markten.

Ook vandaag zijn de Romeinen in Tongeren-Borgloon nooit ver weg. De meeste hotspots liggen op enkele minuten stappen van elkaar. Onderweg, tussen het Romeinse aquaduct en de oude heirbaan naar Tienen, vind je de Tumulus Cockartstombe.

Tumulus Cockartstombe

Deze Romeinse tumulus maakt deel uit van het rijke funerair landschap rond Atuatuca Tungrorum, de hoofdstad die nu Tongeren is. Genoemd naar de middeleeuwse Tongerse familie Cockart, werd deze grafheuvel waarschijnlijk in de 2e eeuw na Christus opgetrokken als monumentaal graf voor een lid van de stedelijke elite.

De tumulus had oorspronkelijk een diameter van ongeveer 20 tot 25 meter en een hoogte van zo’n 5 meter. Zoals andere grafheuvels in de regio bevatte hij een grafkamer waarin luxegoederen zoals glaswerk, aardewerk en persoonlijke voorwerpen werden bijgezet.

Vandaag is de Cockartstombe een beschermd archeologisch monument. Hoewel de grafkamer door de eeuwen heen verstoord werd, blijft de heuvel zelf een tastbare getuige van de Romeinse aanwezigheid en van de manier waarop funeraire rituelen het landschap rond Tongeren blijvend vormgaven.

Een Meeslepende Verandering aan de Romeinse Wandelroute, 2027

Het verhaal van Tongeren eindigt hier niet. In 2027 krijgt de Romeinse stadswandeling van Tongeren een multidimensionele upgrade als onderdeel van het VIA VIA-project. De Romeinse hotspots worden verrijkt met reconstructies en meeslepende storytelling. Je krijgt een nog duidelijker beeld van de Romeinse weg en de Romeinse stad Tongeren, en je wordt ook uitgenodigd om het aquaduct, de Pliniusbronnen, de Gallo-Romeinse tempel en andere lokale sites te bezoeken. Via een app zie je hoe de straten van Atuatuca Tungrorum eruitzagen in de tweede eeuw. Jouw gids? Een AI-personnage uit de hoogdagen van Romeins Tongeren.

Ben jij klaar voor een wandeling door het verleden?

“We kruisen een modern aquaduct en bereiken de stadsrand. Atuatuca Tungrorum. Ik droom al zó lang van een bezoek aan de enige stad uit de regio. Ze stelt me niet teleur. Al die kleuren en geuren. Al die geluiden. Blaffende honden, schreeuwende mensen, ratelende karren van handelaars zoals wij. De straten puilen uit met moois en lekkers. De fijnste stoffen. Exotische vruchten en houtsoorten. Flesjes en flacons. Olie uit het zuiden. Vlees, brood en parfums. Twee vrouwen schreeuwen tegen elkaar in een taal die ik niet begrijp. Mannen aan open deuren lokken passanten naar binnen. Het zoete aroma van een badhuis vermengt zich met de stank van kokende dierenbeenderen voor de productie van lijm. Ik ben extatisch en mistroostig tegelijk. Want hoe kunnen we in dit oord onze waren slijten? Hier, in deze stad die alles al heeft?” – Ammulva Iucunda